Tuz Gölü

Ankara, Konya ve Aksaray sınırları içinde yer alan Tuz Gölü, Türkiye’nin ikinci büyük gölüdür. Kapalı bir havzada yer alır; yazın suyu büyük ölçüde buharlaşır ve göl yüzeyi her yıl yenilenen bembeyaz bir tuz tabakasıyla kaplanır.

2001’de Özel Çevre Koruma Bölgesi ilan edilen göl, kuş varlığı bakımından Türkiye’nin en zengin göllerinden biridir ve flamingoların ülkedeki en önemli kuluçka alanıdır. Aksaray tarafından göle en kolay Eskil ilçesi üzerinden ulaşılır.

Antik Tatta Gölü

Antik çağda Tuz Gölü, Tatta adıyla biliniyordu ve Lykaonia ile Galatia arasındaki sınırda yer alıyordu. Antik yazarlar gölün son derece tuzlu olduğunu kaydetmiştir.

Tarih öncesi dönemde Tatta, bugünkünden çok daha büyük bir tatlı su gölüydü. Yaklaşık 11.000 ile 5.000 yıl önce iklimin değişmesiyle onu besleyen akarsuların bir kısmı kurudu ya da yön değiştirdi; göl giderek küçüldü ve tuzlandı.

Doğa ve kuşlar

Kültür Portalı’na göre bölgede 85 kuş türü, 4’ü endemik 129 böcek türü, 15 memeli türü ve 38 endemik bitki türü tespit edilmiştir. Tuz oranı yüksek olduğu için kışın donmayan göl, göçmen kuşlar için önemli bir sığınaktır.

• Flamingo (gölün güneyindeki adacıklarda büyük kuluçka kolonileri)
• Sakarca kazı (Türkiye’deki ikinci büyük üreme alanı)
• Turna, kılıçgaga, angut, yağmurcun ve yaban ördekleri
• Tuza ve kuraklığa dayanıklı endemik bitkiler

Tuz üretimi

Ağustosta göl büyük ölçüde kurur ve ortalama 30 cm kalınlığında bir tuz tabakası ortaya çıkar. Göldeki üç büyük tuzla, Türkiye’de tüketilen tuzun yaklaşık %63’ünü üretir.

Neva Apart’tan nasıl gidilir

Neva Apart, Aksaray şehir merkezinde, Zinciriye Medresesi ve Ulu Cami’ye birkaç dakikalık yürüme mesafesindedir; aşağıdaki mesafeler apart otelimiz başlangıç alınarak verilmiştir.

Aksaray’dan göle en kolay Eskil yönünden ulaşılır; Neva Apart’tan Eskil kıyısındaki kuş gözlem alanına yaklaşık 60 km, araçla 50–60 dakikadır. Daha kalabalık ve turistik tuz yürüyüşü noktaları Şereflikoçhisar (Ankara) tarafındadır. Dönüşte Sultanhanı Kervansarayı da rotaya eklenebilir.

Ziyaret ipuçları

Kültür Portalı’na göre gölün suları mayıstan itibaren çekilir; haziran ayından itibaren göl üzerinde, temmuz–kasım arasında ise bembeyaz tuz örtüsü üzerinde yürüyüş yapılabilir. Gün batımında ters ışık, fotoğrafçılar için eşsiz kareler sunar.

Tuz yüzeyi güneşi güçlü biçimde yansıtır: güneş gözlüğü, şapka ve güneş kremi şarttır. Tuzlu suyun ayakkabılara zarar vermemesi için eski bir ayakkabı ya da terlik alın. Kuş kolonilerine yaklaşmayın.

Dünyanın tuz gölü üzerinde koşulan tek çok etaplı ultra maratonu olarak tanıtılan Tuz Gölü Ultra Maratonu da bu bölgede düzenlenir.

Yakındaki diğer yerler

• Sultanhanı Kervansarayı – I. Alâeddin Keykubad’ın 1229’da yaptırdığı, 13 metrelik mermer taç kapısı ve avlu ortasındaki köşk mescidiyle Türkiye’nin en büyük Orta Çağ kervansarayı.
• Acemhöyük (Puruşhattum) – Asur ticaret kolonileri çağında “Büyük Kral”ın oturduğu, Akad ve Hitit yazıtlarında Puruşhattum olarak geçen, Sarıkaya Sarayı ile Anadolu’nun en büyük höyüklerinden biri.
• Aksaray Müzesi – Dünyanın bilinen en eski beyin ameliyatı izlerini taşıyan 10.500 yıllık Aşıklı kafatası, Ihlara ve Çanlı Kilise mumyaları ve Luvi yazıtlı Aksaray steliyle bölgenin 10 bin yıllık tarihini anlatan müze.
• Aksaray Ulu Cami (Karamanoğlu Camii) – Karamanoğlu II. Mehmed Bey’in 1408–1409’da yaptırdığı, Selçuklu süsleme geleneğini sürdüren taç kapısı ve sivri kemerli iç mekânıyla Aksaray’ın en önemli camisi.

Kaynaklar

• Kültür Portalı – Tuz Gölü (T.C. Kültür ve Turizm Bakanlığı)
• Vikipedi – Tuz Gölü

Görsel kaynakları

• Tuz Gölü’nün beyaz tuz kabuğuyla kaplı kıyısı – Wokege, CC0, Wikimedia Commons
• Tuz Gölü’nün havadan görünümü – NATO E-3A Component, CC BY 2.0, Wikimedia Commons