Aksaray’da Gezilecek Yerler: Tam Rehber

Aksaray, Kapadokya’nın batı kapısıdır ve çoğu ziyaretçinin sandığından çok daha fazlasını sunar: Bizans keşişlerinin kayalara oyduğu kiliseler, Selçuklu sultanlarının kervansarayları, Anadolu’nun ilk köyü, Türkiye’nin ikinci büyük gölü ve 3.000 metreyi aşan bir volkan aynı ilin sınırları içindedir.

Bu rehberde Neva Apart’ın hazırladığı 27 durağı kategorilere göre listeledik. Her maddenin yanında şehir merkezindeki apart otelimize olan yaklaşık uzaklık yazıyor; bağlantılar, tarihçe, fotoğraflar, ulaşım ve ziyaret ipuçlarını içeren ayrıntılı sayfalara götürür. Bölgenin tarihini merak ediyorsanız önce Aksaray tarihi rehberimizi okumanızı öneririz.

Tarihi Yerler

Aksaray’ın tarihi yerleri: Selçuklu ve Karamanoğlu camileri, Eğri Minare, Zinciriye Medresesi, Somuncu Baba Türbesi, Selime Katedrali, Kızıl Kilise, Çanlı Kilise ve yeraltı şehirleri. Her yapının tarihçesi, mimarisi ve Neva Apart’tan ulaşım bilgisi.

• Selime Katedrali ve Kaya Manastırı (Yaklaşık 37 km): Ihlara Vadisi’nin kuzey ucunda, kayaya oyulmuş iki sıra sütunlu katedrali, mutfakları ve ahırlarıyla Kapadokya’nın en büyük dinî yapılarından biri.
• Zinciriye Medresesi (Yaklaşık 100 m): Karamanoğulları döneminde 1336’da yapılan, dört eyvanlı ve açık avlulu planı, kale görünümlü dendanlı duvarlarıyla Aksaray’ın ayakta kalan tek tarihî medresesi.
• Aksaray Ulu Cami (Karamanoğlu Camii) (Yaklaşık 400 m): Karamanoğlu II. Mehmed Bey’in 1408–1409’da yaptırdığı, Selçuklu süsleme geleneğini sürdüren taç kapısı ve sivri kemerli iç mekânıyla Aksaray’ın en önemli camisi.
• Eğri Minare (Kızıl Minare) (Şehir merkezinde, yaklaşık 800 m): I. Alâeddin Keykubad döneminde (1221–1237) kırmızı tuğladan yapılan, belirgin eğimiyle Aksaray’ın simgesi hâline gelen Selçuklu minaresi.
• Kızıl Kilise (Sivrihisar) (Yaklaşık 55 km): Güzelyurt’un Sivrihisar köyü yakınında, 6. yüzyılda kırmızımsı volkanik taşla inşa edilen, Kapadokya’nın kubbesi pencereli kasnağa oturan en eski kiliselerinden biri.
• Çanlı Kilise ve Kaya Yerleşimi (Yaklaşık 17 km): Akhisar köyü yakınında, Hasan Dağı’na bakan yamaçta 10.–11. yüzyıl Bizans kilisesi ve kayaya oyulmuş avlulu konaklardan oluşan geniş bir yerleşim.
• Somuncu Baba Türbesi (Yaklaşık 1,2 km): Hacı Bayram-ı Veli’nin hocası Şeyh Hamid-i Veli’nin, yani Somuncu Baba’nın (1331–1412) Aksaray’daki türbesi ve çevresindeki manevi ziyaret alanı.
• Saratlı Kırkgöz Yeraltı Şehri (Yaklaşık 31 km): Gülağaç’ın Saratlı beldesinde, Kapadokya’nın tüf katmanlarına oyulmuş galeriler, odalar ve dar geçitlerden oluşan yeraltı yerleşimi.

Doğa

Aksaray’da doğa: Melendiz Çayı’nın oyduğu Ihlara Vadisi, 3.268 metrelik sönmüş volkan Hasan Dağı, serin Helvadere, Türkiye’nin ikinci büyük gölü Tuz Gölü ve Yaprakhisar peri bacaları. Yürüyüş rotaları, en iyi mevsimler ve ulaşım.

• Ihlara Vadisi (Yaklaşık 40 km): Melendiz Çayı’nın Hasan Dağı tüflerini oyarak oluşturduğu 14 km’lik kanyon; kayaya oyulmuş freskli kiliseleri, yeşil vadi tabanı ve yürüyüş parkuruyla Aksaray’ın en ünlü doğa ve tarih rotası.
• Hasan Dağı (Yaklaşık 30 km (Helvadere)): Aksaray ile Niğde arasında yükselen, 3.268 metrelik zirvesiyle Orta Anadolu’nun Erciyes’ten sonra en yüksek dağı olan sönmüş volkan; Kapadokya tüflerinin ve Ihlara’nın kaynağı.
• Tuz Gölü (Yaklaşık 60 km (Eskil)): Türkiye’nin ikinci büyük gölü; yazın bembeyaz tuz örtüsü üzerinde yürüyüş, flamingo kolonileri, gün batımı manzarası ve Aksaray’ın Eskil kıyısından ulaşılan özel koruma bölgesi.
• Yaprakhisar Peri Bacaları (Yaklaşık 37 km): Ihlara Vadisi’nin kuzey çıkışında, Selime ile Belisırma arasında, kayaya oyulmuş odalarıyla tüf konileri ve Melendiz kıyısında sakin bir Kapadokya köyü.
• Helvadere ve Hasan Dağı Etekleri (Yaklaşık 30 km): Hasan Dağı’nın batı yamacında, yaklaşık 1.350 m yükseklikteki belde; orman parkı, elma ve kiraz bahçeleri ve çevresindeki Bizans kiliseleriyle serin bir doğa kaçamağı.

Kültür

Aksaray’ın kültür durakları: 10 bin yıllık buluntuları ve mumyalarıyla Aksaray Müzesi, Nazianzoslu Gregorios’un kasabası Güzelyurt (Gelveri) ve kaya kiliseleriyle dolu Manastır Vadisi.

• Aksaray Müzesi (Yaklaşık 3 km): Dünyanın bilinen en eski beyin ameliyatı izlerini taşıyan 10.500 yıllık Aşıklı kafatası, Ihlara ve Çanlı Kilise mumyaları ve Luvi yazıtlı Aksaray steliyle bölgenin 10 bin yıllık tarihini anlatan müze.
• Güzelyurt (Gelveri) (Yaklaşık 45 km): Nazianzoslu Gregorios ile özdeşleşen, taş konakları, kaya kiliseleri, yeraltı şehirleri ve Manastır Vadisi’yle Kapadokya’nın en otantik kasabalarından biri.
• Güzelyurt Manastır Vadisi (Yaklaşık 45 km): Güzelyurt kasabasının hemen altında uzanan, kayaya oyulmuş kiliseler, şapeller ve konutlarla dolu, birkaç saatlik sakin bir yürüyüşe uygun vadi.

Kervansaraylar ve Hanlar

Konya’dan doğuya uzanan Selçuklu “Uzun Yol”u üzerindeki Aksaray kervansarayları: Türkiye’nin en büyüğü Sultanhanı, UNESCO aday listesindeki Ağzıkarahan, Öresin Han ve Anadolu’nun ilklerinden Alay Han.

• Sultanhanı Kervansarayı (Yaklaşık 42 km): I. Alâeddin Keykubad’ın 1229’da yaptırdığı, 13 metrelik mermer taç kapısı ve avlu ortasındaki köşk mescidiyle Türkiye’nin en büyük Orta Çağ kervansarayı.
• Ağzıkarahan Kervansarayı (Yaklaşık 15 km): 1231–1240 arasında Abdullah oğlu Mes’ud’un yaptırdığı, zengin taş süslemeli taç kapısı ve dört ayaklı köşk mescidiyle UNESCO Dünya Mirası aday listesindeki Selçuklu hanı.
• Öresin Han (Tepesi Delik Han) (Yaklaşık 24 km): Aksaray–Nevşehir yolu üzerinde, avlusuz planı ve halk arasındaki “Tepesi Delik Han” adıyla bilinen küçük ve sade bir Selçuklu kervansarayı.
• Alay Han (Yaklaşık 34 km): II. Kılıçarslan’a atfedilen, Anadolu’nun ilk kervansaraylarından biri sayılan, Selçuklu döneminde Pervane Ribatı olarak anılan ve mukarnaslı taç kapısıyla restore edilmiş han.

Antik Kentler ve Höyükler

Aksaray’ın 10 bin yıllık geçmişi: Orta Anadolu’nun ilk köyü Aşıklı Höyük, Asur ticaret kolonileri çağının Puruşhattum kenti Acemhöyük ve Justinianus’un Kapadokya Tertia başkenti Viranşehir (Mokissos).

• Aşıklı Höyük (Yaklaşık 25 km): MÖ 8200–7400 arasında 30–35 kuşak boyunca iskân edilen, Orta Anadolu’nun bilinen ilk köyü; ilk tarım, bitişik düzen kerpiç evler ve dünyanın bilinen en eski beyin ameliyatı.
• Acemhöyük (Puruşhattum) (Yaklaşık 20 km): Asur ticaret kolonileri çağında “Büyük Kral”ın oturduğu, Akad ve Hitit yazıtlarında Puruşhattum olarak geçen, Sarıkaya Sarayı ile Anadolu’nun en büyük höyüklerinden biri.
• Viranşehir (Mokissos / Nora) Antik Kenti (Yaklaşık 32 km): Hasan Dağı eteğinde, 1.500 m yükseklikte, Justinianus’un Kapadokya Tertia eyaletinin başkenti yaptığı, 32 kilise ve 20 sarnıçlı Bizans kenti.

Yeme İçme

Aksaray’da yeme-içme: Ihlara Vadisi’nin ortasında Melendiz kıyısındaki Belisırma restoranları ve şehir merkezindeki Şemsiyeli Sokak kafeleri. Aksaray tava, sıkma ve bulama helvası gibi yöresel lezzetler.

• Belisırma Köyü ve Melendiz Kıyısı Restoranları (Yaklaşık 40 km): Ihlara Vadisi’nin tam ortasında, Melendiz Çayı kıyısındaki restoranları, kaya kiliseleri ve 1476’dan beri taşıdığı adıyla yürüyüşçülerin mola köyü.
• Şemsiyeli Sokak ve Merkez Kafeleri (Yaklaşık 300 m): Aksaray çarşısının renkli şemsiyelerle örtülü yaya sokağı, Saat Kulesi çevresi ve kafeleriyle Neva Apart’a birkaç dakikalık yürüme mesafesindeki şehir merkezi.

Alışveriş

Aksaray’da alışveriş: uzun konaklamalarda günlük ihtiyaçlar için alışveriş merkezleri, süpermarketler ve şehir merkezindeki çarşı.

• Nora City AVM (Yaklaşık 1,8 km): Giyimden elektroniğe, marketten yemek katına günlük ihtiyaçlarınız için Aksaray’ın modern alışveriş merkezi; uzun konaklamalarda pratik bir adres.

Yakın Noktalar

Neva Apart’a yürüme mesafesindeki parklar ve şehir içi duraklar: sabah yürüyüşü, çocuklarla mola ve akşam serinliği için Aksaray merkezindeki yeşil alanlar.

• Kılıçarslan Parkı (Yaklaşık 1,7 km): Aksaray’ı yeniden kuran Selçuklu Sultanı II. Kılıçarslan’ın adını taşıyan, yürüyüş yolları ve dinlenme alanlarıyla şehir merkezine yakın yeşil alan.

Kaç günde gezilir?

Şehir merkezi yarım günde, Ihlara Vadisi–Selime–Belisırma hattı tam bir günde, Güzelyurt ve Manastır Vadisi yarım ila bir günde, kervansaraylar ve Tuz Gölü ise ayrı bir günde rahatça görülebilir. Gün gün plan için 1, 2 ve 3 günlük Aksaray gezi rotalarımıza, ulaşım seçenekleri için Aksaray ulaşım rehberimize göz atın.

Aksaray’da nerede kalınır?

Neva Apart, Aksaray şehir merkezinde, Zinciriye Medresesi ve Ulu Cami’ye birkaç dakikalık yürüme mesafesinde, mutfaklı ve tam donanımlı apart daireler sunar. Ihlara, Selime, Güzelyurt ve kervansaraylar rotasını şehir merkezinden günübirlik turlarla gezmek isteyenler için ideal bir üstür.

Daire seçeneklerimizi inceleyebilir, misafir yorumlarını okuyabilir ya da rezervasyon ve rota önerisi için bize ulaşabilirsiniz. Tüm duraklar Aksaray gezilecek yerler sayfamızda.

Kaynaklar

• Kültür Portalı – Aksaray (T.C. Kültür ve Turizm Bakanlığı)
• Vikipedi – Aksaray (il)
• T.C. Kültür ve Turizm Bakanlığı – Müzeler ve Ören Yerleri

Görsel kaynakları

• Ihlara Vadisi’nde Melendiz Çayı boyunca uzanan yeşil kanyon ve tüf duvarlar – Andrada Boldis, CC BY-SA 4.0, Wikimedia Commons
• Eğri Minare ve yakınındaki taş kemerli köprü – Dosseman, CC BY-SA 4.0, Wikimedia Commons
• Yüksek Kilise tepesinden Güzelyurt kasabası ve baraj gölü – GMM, CC BY-SA 4.0, Wikimedia Commons
• Sultanhanı Kervansarayı’nın mukarnaslı taç kapısı – zolakoma, CC BY 2.0, Wikimedia Commons
• Melendiz Çayı kıyısındaki Aşıklı Höyük kazı alanının genel görünümü – Joe Wallace, CC BY-SA 2.0, Wikimedia Commons
• Belisırma’da Melendiz Çayı kıyısındaki restoranlar – Ji-Elle, CC BY-SA 3.0, Wikimedia Commons